2026-04-24 14:58:07
Ngày 24/4, Lễ ký kết Khung Đối tác Một Sức Khỏe (One Heath) về Phòng chống dịch bệnh từ động vật sang người giai đoạn 2026-2030 được tổ chức dưới sự đồng chủ trì của ông Phùng Đức Tiến - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ông Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế, và bà Pauline Tamesis - Điều phối viên Thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam.
Chương trình có sự tham dự của hơn 150 đại biểu, với 57 đối tác thành viên ký kết, bao gồm các cơ quan Chính phủ, tổ chức quốc tế, đối tác phát triển, cơ quan ngoại giao, viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội và khu vực tư nhân. Bên cạnh các đại biểu tham dự trực tiếp, đại diện lãnh đạo và cán bộ của nhiều tỉnh, thành phố cũng tham dự theo hình thức trực tuyến.
Một sức khỏe là cách tiếp cận tích hợp, nhằm bảo vệ đồng thời sức khỏe con người, động vật và hệ sinh thái. Cách tiếp cận này huy động sự tham gia của nhiều ngành, nhiều cấp và nhiều quốc gia, đồng thời tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực và dữ liệu để giải quyết các thách thức y tế công cộng phức tạp.
Khung Đối tác một sức khỏe giai đoạn 2026-2030 được xây dựng trên cơ sở kế thừa những kết quả đạt được trong giai đoạn 2021-2025, với hơn 100 chương trình và dự án nột sức khỏe đã được triển khai, nâng từ 33 đối tác lên 57 đối tác. Những con số này đã phản ánh mạng lưới và cam kết ngày càng sâu rộng giữa các bên trong việc thúc đẩy cách tiếp cận một sức khỏe tại Việt Nam.
Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến đánh giá cao những kết quả Khung đối tác một sức khỏe đã đạt được trong giai đoạn 2021–2025. Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, những thành quả đã đạt được trong giai đoạn qua không chỉ đo đếm bằng các con số, mà còn ở sự gắn kết bền bỉ, không tách rời giữa ba trụ cột: Y tế - Nông nghiệp - Môi trường.
Giai đoạn 2026-2030, Khung đối tác một sức khỏe chứng kiến một bước ngoặt về quy mô với 57 đối tác ký kết chính thức. Con số 57 đối tác ký kết không chỉ là biểu tượng của sự lớn mạnh mà còn là hứa gửi tới thế hệ tương lai.
"Đây là minh chứng rõ nét nhất cho việc quản lý có sự tham gia và đồng sở hữu thông qua các cơ chế đồng chủ trì cả ở cấp cao và cấp kỹ thuật. Thông qua đó, chúng ta khẳng định một tiếng nói chung: Dịch bệnh xuyên biên giới, không giới hạn về không gian, không phải là trách nhiệm của 1 cá nhân, 1 ngành, 1 quốc gia đơn lẻ", Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết.
Chỉ ra những thách thức, khó khăn còn tồn tại trong quá trình triển khai Khung đối tác một sức khỏe, Thứ trưởng đề nghị trong giai đoạn 2026-2030, các đối tác trong Khung đối tác một sức khỏe tiếp tục thúc đẩy phối hợp đa ngành giữa y tế, nông nghiệp và môi trường.
Trong đó, cần tập trung vào 6 nhiệm vụ then chốt: Tăng cường năng lực hệ thống một sức khỏe; giảm thiểu rủi ro từ các dịch bệnh mới nổi và tái nổi; kiểm soát và loại trừ các bệnh lây truyền từ động vật sang người đặc hữu, bệnh nhiệt đới bị lãng quên và bệnh lây qua vector; tăng cường đánh giá, quản lý và thông tin rủi ro an toàn thực phẩm; kháng kháng sinh; tăng cường giám sát và đánh giá tác nhân môi trường.
Đại điện Liên Hợp quốc tại Việt Nam, bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú khẳng định: "Lễ ký kết Khung đối tác một sức khỏe về Phòng chống dịch bệnh từ động vật sang người giai đoạn 2026-2030 là một dấu mốc ý nghĩa đổi với công tác bảo đảm an ninh y tế của Việt Nam".
Việc bảo vệ sức khỏe của động vật, hệ sinh thái và môi trường có mối liên hệ chặt chẽ với việc bảo vệ sức khỏe con người. Cách tiếp cận một sức khỏe đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai Chương trình nghị sự 2030, góp phần thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững, bao gồm Sức khỏe và Hạnh phúc (SDG 3), Bảo tồn sự sống trên cạn và dưới nước (SDGs 14 và 15), cũng như Xóa đói thông qua các hệ thống lương thực, thực phẩm an toàn hơn (SDG 2).
Liên Hợp Quốc đánh giá cao quan hệ hợp tác chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam và mong muốn tiếp tục đồng hành để chuyển hóa các cam kết chung thành những kết quả thiết thực, mang lại lợi ích cho người dân trên cả nước.
Cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của Khung Đối tác một sức khỏe, theo Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn, việc tham gia vào Khung Đối tác một sức khỏe không chỉ là tham gia vào một cơ chế phối hợp, mà là lưa chọn một cách tiếp cận chiến lược. Qua đó, bảo vệ sức khỏe nhân dân từ sớm, từ xa, trên cơ sở tăng cường dự báo, giám sát và phòng ngừa rủi ro trong mối liên kết giữa con người, động vật và môi trường, phù hợp với định hướng chuyển mạnh từ chữa bệnh sang phòng bệnh.
Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trường Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cam kết, trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các đối tác để tập trung vào ba ưu tiên chính: hoàn thiện thể chế và cơ chế phối hợp liên ngành; tăng cường năng lực hệ thống y tế dự phòng, an toàn thực phẩm và giám sát dịch tễ theo hướng liên thông, chia sẻ dữ liệu và phản ứng sớm; đồng thời thúc đẩy kết nối khoa học, hợp tác quốc tế và huy động nguồn lực.
Thông tin thêm về kế hoạch hành động chung về một sức khỏe toàn cầu, ông Scott Newman - đại diện Văn phòng khu vực FAO châu Á và Thái Bình Dương cho biết, hiện nay một sức khỏe chủ yếu được triển khai giữa lĩnh vực y tế con người và thú y, ưu tiên vào bệnh lây nhiễm truyền từ động vật sang người, kháng kháng sinh và an toàn thực phẩm.
Cùng với đó, lĩnh vực động vật hoang dã và môi trường được tham gia ở mức độ nhất định và đóng vai trò đối tác bình đẳng trong triển khai một sức khỏe với một số chủ đề cụ thể. Các nhiệm vụ về lĩnh vực này đã được lồng ghép một phần trong chiến lược và kế hoạch hành động quốc gia một sức khỏe, phản ánh OH JPA.
Để nâng tầm một sức khỏe từ kết quả "tốt" lên "xuất sắc", ông Scott Newman cho rằng, các ưu tiên nên tập trung vào "khủng hoảng ba hành tinh" và các yếu tố gây ra bệnh và đại dịch. Một sức khỏe nên được lồng ghép đầy đủ vào các hiệp định môi trường đa phương liên quan, được đo lường bằng mục tiêu và chỉ số rõ ràng.
Về Khung đối tác, theo bà Vũ Thị Phượng - phụ trách điều phối một sức khỏe, Ban Thư ký Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong giai đoạn 2026-2030, Khung Đối tác một sức khỏe tiếp tục được khẳng định là một cơ chế hợp tác đa ngành, mở và linh hoạt, với sự tham gia rộng rãi của các cơ quan trong nước và đối tác quốc tế.
Trong giai đoạn mới, Khung đối tác một sức khỏe có sự tham gia của 57 thành viên, gồm: Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Y tế, 5 tỉnh cùng 50 đối tác quốc tế, tư nhân và hiệp hội. Khung đối tác được điều phối theo phương pháp quản lý có sự tham gia, thông qua cơ chế đồng chủ trì, tự nguyện và luân phiên giữa các cơ quan Chính phủ và các tổ chức quốc tế, được triển khai xuyên suốt từ cấp cao đến các nhóm công tác kỹ thuật.
Chuyển sang triển khai thực chất, Khung đối tác một sức khỏe xác định nhiệm vụ chiến lược 2026-2030 tập trung vào 5 trụ cột với 6 nội dung chính: Thể chế hóa One Health thành nhiệm vụ quốc gia; đẩy mạnh chuyển đổi số, tích hợp dữ liệu; hoàn thiện nền tảng chia sẻ thông tin; nhân rộng mô hình “Tỉnh One Health” (tỉnh một sức khỏe); lồng ghép vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; tăng cường điều phối và tài chính bền vững.
Tại buổi lễ, 2 lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Y tế cùng 55 đối tác thành viên đã thực hiện Lễ ký kết gia hạn Khung đối tác một sức khỏe về phòng chống bệnh dịch từ động vật sang người, giai đoạn 2026-2030.
Cam kết hành động dựa trên các ưu tiên chung theo Kế hoạch hành động một sức khỏe, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến khẳng định sẽ chuyển hóa các nội dung hợp tác thành các chương trình, dự án và hành động cụ thể tại các Bộ, ngành và địa phương trong thời gian tới...
Phía các đối tác quốc tế và cơ quan ngoại giao, các đại diện đã thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam triển khai Khung đối tác một sức khỏe giai đoạn mới.
Đại diện Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam, ngài John McIntyre - Đại biện lâm thời; ngài Ito Naoki - Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam, ngài Marie Keller- Đại biện lâm thời đại sứ quán Pháp tại VN cùng đại diện các Đại sứ quán Ai Len, Úc và đối tác phát triển khác cam kết đồng hành, chung tay hỗ trợ kỹ thuật, tài chính và chia sẻ kinh nghiệm quốc tế trong các lĩnh vực ưu tiên như phòng chống dịch bệnh, kiểm soát kháng kháng sinh và tăng cường năng lực hệ thống Một Sức Khỏe Việt Nam.
Bên cạnh đó, các tổ chức quốc tế và đối tác kỹ thuật chủ chốt đồng chủ trì các Nhóm công tác kỹ thuật như FPI, FAO, CIRAD, ILRI, WOAH,.. cũng khẳng định vai trò đồng hành lâu dài thông qua việc hỗ trợ xây dựng chính sách, triển khai các sáng kiến chuyên môn và kết nối tri thức toàn cầu với nhu cầu thực tiễn tại Việt Nam.
Các cam kết này tiếp tục củng cố nền tảng hợp tác đa phương, góp phần bảo đảm việc triển khai Khung đối tác đạt hiệu quả, thực chất và bền vững trong giai đoạn 2026-2030.
Sự kiện được coi là một dấu mốc quan trọng, thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam và cộng đồng quốc tế trong việc thúc đẩy cách tiếp cận một sức khỏe, tăng cường chia sẻ thông tin, điều phối nguồn lực và triển khai các chương trình hành động chung.
Lễ ký kết Khung Đối tác một sức khỏe giai đoạn 2026-2030 không chỉ đánh dấu việc khởi động một giai đoạn hợp tác mới, mà còn khẳng định vai trò chủ động và tích cực của Việt Nam trong các sáng kiến một sức khỏe ở khu vực và trên thế giới, hướng tới mục tiêu bảo vệ sức khỏe con người, động vật, hệ sinh thái và phát triển bền vững.
Thông tin liên hệ:
