2026-03-17 14:39:31
Ngày 17 tháng 3 năm 2026, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Trung tâm Hợp tác Quốc tế về Nghiên cứu Phát triển Nông nghiệp của Pháp (CIRAD), Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam và các đối tác tổ chức Cuộc họp khởi động Dự án ASEACA (Preventing the Emergence of Zoonotic Diseases in Africa, Southeast Asia and the Caribbean) trong khuôn khổ sáng kiến PREZODE của Chính phủ Pháp.
Cuộc họp có sự tham dự của đại diện các bộ, ngành Trung ương, các viện nghiên cứu, trường đại học, cơ quan chuyên môn của các địa phương, các tổ chức Liên Hợp Quốc, tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ, các cơ quan ngoại giao, cùng nhiều đối tác phát triển trong lĩnh vực Một sức khỏe tại Việt Nam.
Dự án ASEACA được tài trợ bởi Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) và do CIRAD điều phối triển khai, với mục tiêu tăng cường năng lực nghiên cứu và hợp tác quốc tế nhằm phòng ngừa sự xuất hiện của các bệnh truyền lây từ động vật sang người, thông qua cách tiếp cận Một sức khỏe (One Health), kết nối các lĩnh vực sức khỏe con người, động vật và môi trường.
Phát biểu khai mạc cuộc họp, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh rằng các nguy cơ dịch bệnh mới nổi, kháng kháng sinh và các tác động từ biến đổi môi trường đang đặt ra nhiều thách thức đối với sức khỏe cộng đồng và hệ thống nông nghiệp. Việc tăng cường hợp tác nghiên cứu, chia sẻ dữ liệu và phối hợp liên ngành theo cách tiếp cận Một sức khỏe có ý nghĩa quan trọng trong việc phòng ngừa từ sớm các nguy cơ dịch bệnh.
Sáng kiến PREZODE, do Chính phủ Pháp khởi xướng, hướng tới thay đổi cách tiếp cận từ “ứng phó với đại dịch” sang “phòng ngừa từ gốc”. Trong bối cảnh đó, ASEACA đóng vai trò là một dự án nghiên cứu – hợp tác quốc tế nhằm xây dựng nền tảng khoa học, tăng cường mạng lưới nghiên cứu và thúc đẩy các giải pháp phòng ngừa dịch bệnh tại các khu vực có nguy cơ cao.
Tại cuộc họp, các đại biểu đã nghe trình bày tổng quan về dự án ASEACA cũng như các hoạt động dự kiến triển khai tại Việt Nam.
Đại diện tỉnh Thái Nguyên và Đồng Tháp đã trình bày về bối cảnh chăn nuôi tại địa phương, các nguy cơ liên quan đến bệnh truyền lây từ động vật sang người, kháng kháng sinh và các thách thức trong công tác giám sát dịch bệnh. Các địa phương cũng đề xuất các ưu tiên nghiên cứu và hợp tác trong khuôn khổ dự án, bao gồm nghiên cứu về sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi, giám sát dịch bệnh dựa vào cộng đồng và các mô hình phòng ngừa dịch bệnh theo cách tiếp cận Một sức khỏe.
Các nội dung này là cơ sở quan trọng để xác định các hoạt động nghiên cứu thực địa và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nghiên cứu, cơ quan quản lý và các đối tác quốc tế trong thời gian tới.
Một nội dung quan trọng được thảo luận tại cuộc họp là kết quả cuộc họp đầu tiên của Nhóm công tác kỹ thuật “Research to Policy” (R2P) trong khuôn khổ dự án.
Nhóm công tác R2P được thành lập nhằm kết nối các kết quả nghiên cứu khoa học với quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách, bảo đảm các bằng chứng khoa học có thể được chuyển hóa thành các khuyến nghị chính sách và giải pháp thực tiễn phục vụ công tác phòng ngừa dịch bệnh.
Dự án ASEACA cũng sẽ hỗ trợ trực tiếp cho nhóm công tác này trong suốt thời gian triển khai tại Việt Nam, qua đó tạo cầu nối giữa các nhà khoa học, cơ quan quản lý và các đối tác phát triển trong việc chia sẻ kinh nghiệm, bài học và đề xuất các giải pháp chính sách phù hợp với bối cảnh của Việt Nam.
Các đại biểu tham dự cuộc họp đánh giá cao vai trò của CIRAD, Chính phủ Pháp và AFD trong việc hỗ trợ xây dựng và triển khai dự án ASEACA tại Việt Nam.
Dự án được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng cho việc phát triển các sáng kiến và dự án hợp tác quốc tế tiếp theo, đồng thời khuyến khích các đối tác phát triển, các chính phủ song phương và các nhà tài trợ quốc tế tiếp tục hỗ trợ các sáng kiến nghiên cứu và phòng ngừa dịch bệnh theo cách tiếp cận Một sức khỏe tại Việt Nam.
Trong khuôn khổ Khung Đối tác Một sức khỏe tại Việt Nam, Ban Thư ký OHP thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường đóng vai trò điều phối liên ngành, hỗ trợ kết nối các đối tác trong nước và quốc tế.
Ban Thư ký đã phối hợp chặt chẽ với các đối tác trong quá trình xây dựng và tham vấn dự án ASEACA, đồng thời tiếp tục hỗ trợ điều phối, tìm kiếm nguồn lực và kết nối các sáng kiến nhằm thúc đẩy triển khai hiệu quả các hoạt động của dự án tại Việt Nam.
Trong giai đoạn tiếp theo, dự án ASEACA tại Việt Nam sẽ được triển khai dưới sự điều phối của CIRAD với sự tham gia của các đối tác trong nước và quốc tế theo cách tiếp cận Một sức khỏe, bao gồm các viện nghiên cứu và tổ chức chuyên môn như Viện Chăn nuôi Thú y, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, Viện Nghiên cứu Chăn nuôi Quốc tế (ILRI), Viện Sức khỏe Môi trường và Phát triển Bền vững, Trung tâm Hỗ trợ Sáng kiến Phát triển Cộng đồng (SCDI) cùng các cơ quan chuyên môn của địa phương và các đối tác liên quan.
Các đối tác tham gia dự án cam kết tăng cường phối hợp liên ngành trong nghiên cứu, chia sẻ dữ liệu và triển khai các hoạt động thực địa tại các địa bàn nghiên cứu, đồng thời thúc đẩy việc kết nối giữa nghiên cứu khoa học và xây dựng chính sách thông qua cơ chế Nhóm công tác Research-to-Policy (R2P).
Kết quả nghiên cứu và các bài học thực tiễn từ dự án sẽ được chia sẻ rộng rãi trong khuôn khổ Khung Đối tác Một sức khỏe tại Việt Nam, góp phần hỗ trợ quá trình hoạch định chính sách, nâng cao năng lực phòng ngừa dịch bệnh và thúc đẩy các mô hình hợp tác liên ngành hiệu quả.
Các đại biểu cũng thống nhất tiếp tục trao đổi chi tiết về cơ chế phối hợp và kế hoạch triển khai các hoạt động nghiên cứu trong chương trình làm việc ngày 18 tháng 3 năm 2026 tại Viện Thú y, nhằm hoàn thiện kế hoạch thực hiện dự án trong giai đoạn đầu.
